Không biết có hoa

Lúc ấy là tháng Năm, trong vòng một đêm, hoa trẩu đã chiếm lĩnh tất thảy những mỏm núi. Lịch sử có lẽ là do từng vị từng vị anh hùng hào kiệt vun đắp, nhưng đối với tôi, năm tháng là do sự nhường nhau của hoa và hoa tạo dựng.

Hoa trẩu trắng muốt, song nhụy hoa lại phơn phớt sắc đỏ. Tôi và bạn tôi đều nhận định loài hoa này hơi bí hiểm – ngày thường kín kẽ như bưng, một khi hoa nở bỗng quét sạch chướng ngại, rực rỡ tựa áng mây sà xuống thấp.

Xe ngừng lại ở một sơn thôn Khách Gia nhỏ, đi qua con ngõ hẹp um tùm tía tô, chúng tôi đứng dưới một cây trẩu cao to. Trên đường núi hoa trắng rơi đầy, mỗi một tảng đá đều cực kỳ dịu dàng bởi được hoa bao phủ, dường như chiến mã đã khoác lên tấm áo choàng thêu thì cũng có thể cho nữ nhân cưỡi vậy.

Ánh dương rất đỗi đẹp đẽ, giống như một loại rượu gọi là “quế hoa mật nhưỡng”, con người đi đến nơi rừng sâu núi thẳm, không khỏi thở vắn than dài, cảm thấy bất lực trước thắng cảnh kinh tâm động phách này, cái đẹp hùng tráng đôi khi khiến người ta hư thoát.

Chợt có một thôn phụ đi tới, nước da đỏ sẫm y hệt sắc thái của cả vùng đất sét ấy.

“Các cô đến tìm người à?”

“Chúng tôi… đến ngắm hoa.”

“Hoa?” Thôn phụ vội vã đi về phía trước, bỏ lại một câu, “Đâu có hoa?”

Do cô ta không cần đáp án, chúng tôi cũng lặng thinh không biết tiếp lời ra sao, chỉ nhìn nhau ngạc nhiên, hoa trẩu phả vào mặt mũi khắp núi khắp rừng như thế, vậy mà cô ta lại hỏi chúng tôi “Đâu có hoa?”

Thế nhưng chốn chốn gió mát thổi qua hoa rơi như mưa, tựa hồ không hề phản đối cách nói của cô ta. Bỗng nhiên, tôi đã hiểu, đây là nhà của cô ta, những gốc trẩu ở trước núi sau núi này là cây trồng nông nghiệp, là hoa màu của họ. Đối với hoa của cây trồng nhà mình, xưa nay người làm nông vẫn nhìn mà không thấy. Trong mắt họ, hoa hồng là hoa, lan kiếm là hoa, cúc là hoa, còn bông lúa, hoa trẩu thì không tính.

Loài hoa khiến chúng tôi vì nó mà ngây ngất si mê, cô ta lại có thể gánh nước thản nhiên đi qua hàng ngàn lần, và bảo: “Hoa? Đâu có hoa?”

Tôi nhớ đến thuở thiếu thời ngao du núi Sư Đầu, đứng trước am ngắm ráng chiều tịch dương, chỉ cảm thấy muôn vẻ kiều diễm đua chen, cả mảng trời phía Tây hoa mỹ đến mức gần như bị thương, không kìm được quay lại nói với vị ni sư già đang đi tới rằng: “Mau ngắm mặt trời lặn kìa!”

Bà an tĩnh rủ mày đáp: “Ngày ngày đều như thế!”

Chuyện cách đây đã hai mươi năm, giọng điệu của thôn phụ xóm núi này sao mà tương tự với vị ni sư già kia đến thế, tôi bất giác ngầm sinh lòng đố kỵ.

Không vì hoa mà mắt say lòng đắm, kinh ngạc thở than, ấy mới là chủ nhân của hoa chăng? Đối với thôn phụ xóm núi lớn tiếng hỏi tôi “Hoa? Đâu có hoa?” đó, hoa là một phần của cây, cây là một phần của núi rừng, núi rừng là một phần của cuộc sống, còn cuộc sống là một phần của trọn vẹn thiên nhiên. Cô ta và hoa có thể giống như núi và mây, gần gũi hòa hợp song không biết nhau.

Hàng năm khi hoa trẩu nở, tôi luôn nhớ đến thôn phụ đó, người thôn phụ bước qua hoa nở hoa tàn mà không biết có hoa đó, đồng thời âm thầm đố kỵ.

(Trương Hiểu Phong)

Đồ cũ

Vì sao một người giữ lại những đồ vật lúc trước? Có những thứ rõ ràng chẳng đáng một xu, nhưng chúng đã theo ta ngần ấy năm, ta không nỡ vứt bỏ; đôi khi không tìm được còn sốt ruột đến nỗi đứng ngồi không yên. Vấn đề là chúng càng ngày càng cũ, càng ngày càng xưa, và ta đã dần dần không dám ngắm chúng nữa. Bởi chúng giống như từng bộ từng bộ phim điện ảnh, bất cứ lúc nào cũng có thể khiến ta lại nhìn thấy một cơn mưa lớn, một lần xa cách, một tách cà phê, một vòng tay ôm siết.

Chúng ngược đãi ta, vậy mà ta xem chúng tựa châu báu.

(Trương Gia Giai)

Cho dù chỉ có một cốc trà

Trên tàu hỏa xuất phát từ London, cô chú ý đến một ông cụ ngồi ở bên lối đi. Ông mặc chiếc áo len Kashmir màu nước trà nhạt cổ chữ V, bên trong là chiếc áo sơ mi màu lục nhạt.

Ông từ trong túi xách tay lấy ra một cốc trà nóng mua ở tiệm cà phê tại nhà ga, lại lấy ra một gói bánh cookies, rồi từ trong giỏ hành lý nhỏ mang theo bên người lấy ra một cuốn tiểu thuyết rất dày... Ông thong thả uống trà, thỉnh thoảng ăn kèm một miếng bánh cookies, trong khoảng thời gian đó, ánh mắt ông không hề rời khỏi cuốn sách, nhưng bàn tay ông luôn có thể tìm thấy bánh cookies và cốc trà một cách rất chuẩn xác. Mãi đến khi cô xuống tàu, ông cụ mới ăn hết một nửa số bánh cookies. Mặt bàn của ông luôn khô ráo sạch sẽ, không có vụn bánh cookies, cũng không có vết nước trà.

Trên người quý ông Anh quốc này, cô đã nhìn thấy một thứ quý báu, đó là sự trịnh trọng đối với sinh mệnh từ đầu đến cuối. Khi bạn chẳng có ấm chén uống trà trang nhã, bánh ngọt thịnh soạn và bạn bè bên cạnh, bạn vẫn có thể trịnh trọng đối diện với bản thân, tận hưởng sự yên vui và thoải mái dẫu chỉ giây lát trong sinh mệnh, vào những tháng ngày bình đạm hoặc phiền não, cũng có thể bừng nở như hoa, cho dù lúc ấy chỉ có một cốc trà. Mà một cốc trà, chúng ta chung quy vẫn có thể sở hữu.

(Tử Mạt)

Ai đẹp hơn?

Thần nghèo khó và thần giàu sang cùng đến trước mặt một người, hỏi: “Hai chúng ta ai đẹp hơn?” Người này rất sợ hãi, nhưng trong cái khó ló cái khôn, mở miệng đáp: “Các ngài đều đứng yên tại chỗ, tôi không thể phán đoán. Các ngài đi vài bước cho tôi xem thử nhé.”

Hai vị thần bắt đầu đi tới đi lui. Người này ngắm nghía họ một lúc, rồi nói: “Thưa thần nghèo khó, khi ngài rời đi bóng lưng rất đỗi đẹp đẽ; còn ngài, thưa thần giàu sang, khi ngài tiến đến thân hình vô cùng quyến rũ.” 

(Mai Tử)

Vô Kỵ và Bất Hối

Có người đã làm một hạng mục điều tra: Con người ta lúc tuổi già hối hận nhất chuyện gì trong đời? Đáp án xếp theo thứ tự, một là thời trẻ không cố gắng, hai là chọn nhầm nghề nghiệp không có thành tựu, ba là dạy dỗ con cái không thích đáng, bốn là chưa thường xuyên rèn luyện thân thể, năm là không trân trọng bầu bạn, sáu là chưa tận hiếu với cha mẹ, bảy là hôn nhân không có tình yêu, tám là chưa thể du lịch vòng quanh thế giới, chín là suốt đời thiếu sự kích thích, hối hận kiếm tiền không đủ xếp cuối cùng. Nếu là bạn, bạn hối hận điều gì?

Đáp án của tôi là: “Vì hiện tại tôi đã hiểu rõ, cho nên trước khi chết sẽ không hối hận.”

Trước đây, tôi từng dùng rất nhiều tên trên mạng, trong đó có hai cái tên là Vô Kỵ và Bất Hối, đều lấy từ truyện “Ỷ Thiên Đồ Long Ký” của Kim Dung, cũng đều là mộng tưởng của tôi.

Trong sách, Vô Kỵ, là mộng tưởng của một chàng trai; Bất Hối, là quyết tâm của một cô gái.

Có những người vì sao làm việc không thành công? Là vì tiếc rẻ. Tiếc rẻ bản thân, tiếc rẻ sức khỏe, tiếc rẻ trao ra. Trên nguyên tắc, làm được Vô Kỵ (Không Sợ) rất khó, nhưng có lúc, để hoàn thành một số việc, hoàn toàn buông ra, chẳng lo chẳng màng, ngược lại có thể thành công. Tuy sự thành công này có lẽ trên danh nghĩa đã chẳng liên quan đến bản thân, bất kể là danh hay lợi đều rơi vào tay kẻ khác, thế nhưng, ý kiến đã được thực hiện, quan trọng hơn bất cứ chuyện gì.

Trên đường đời luôn có lối rẽ, cùng một thời gian, mấy sự việc, vài con người, bạn chỉ có thể có một lựa chọn duy nhất, đã lựa chọn, thì chớ hối hận, đi tiếp, chấp nhận kết quả, cho dù kết quả không tốt. Đừng cứ nghĩ ngợi giá như lúc đầu lựa chọn một con đường khác...

Tam Mao cũng từng giải thích điểm khác nhau giữa Vô Hối và Bất Hối: trong Vô Hối có sự bất lực, còn Bất Hối dứt khoát hơn.

Mỗi người đều có sự theo đuổi của mình, có con đường mà mình phải đi, nỗi tiếc nuối và hối hận do người khác liệt kê ra chẳng liên quan đến tôi, tôi sẽ không dựa theo tiêu chuẩn của ai đó để yêu cầu bản thân. Tôi cố gắng thực hiện, làm hết sức mình, sau đó thuận theo mệnh trời, tôi không đau buồn vì những thứ không có được, tôi quan tâm những thứ đã có được và sự tốt đẹp sở hữu trong tay.

Để tương lai không hối hận, nên sẽ thận trọng đưa ra sự lựa chọn của mình, bất kể là yêu thích hay áp lực nào khác, đều khó buộc tôi đưa ra lựa chọn mang tính khuất phục; còn nếu tôi cuối cùng đã khuất phục, đó là bởi vì có những người hoặc vật quan trọng hơn trói buộc tôi, khiến tôi cam nguyện hy sinh.

“Nếu là bạn, bạn hối hận điều gì?”

Không ai có thể trả lời thay bạn, trong đời người, rất nhiều đáp án đều do chính mình tìm lấy.

(Tiêu Thu Thủy)

Nhẹ nhất, nặng nhất và béo nhất

Ngày trước, đất Tạng lưu truyền ba câu hỏi mở: Trên đời thứ gì nhẹ nhất? Thứ gì nặng nhất? Thứ gì béo nhất?

Không có đáp án tiêu chuẩn, câu trả lời thông thường là: Thứ nhẹ nhất là bông gòn hoặc giấy, thứ nặng nhất là sắt thép, thứ béo nhất là dầu bơ.

Sau đó hỏi đến một ông lão ở Lhasa, ông là quan chức về hưu, già đến nỗi tai sắp điếc, trả lời khác với mọi người. Trước tiên ông hỏi ngược lại: “Chỗ chúng ta đây có phải là nơi tin Phật không?” Đối phương đáp: “Phải.” Ông bèn nói: “Nếu là như vậy, thứ nhẹ nhất là nội tâm của những người ác nghiệp ít, bình thường nhẹ nhõm, ràng buộc nhân quả không chắc, lúc sắp chết cũng sẽ không rơi vào tam ác đạo (*) bởi có quá nhiều bận tâm và sợ hãi; thứ nặng nhất đương nhiên là nội tâm của những kẻ từng phạm phải ác nghiệp sâu nặng, thường ngày cũng không thể thoát khỏi cảm nhận nặng nề và căng thẳng; thứ béo tốt nhất là mặt đất sau mưa xuân, rạo rực thức tỉnh, mượt mà màu mỡ, vạn vật sinh sôi.”

(*) Tam ác đạo: Ba đường ác, là: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh.

(Trương Mai)

Đối phó những câu hỏi “quan tâm” ngày Tết với phong cách văn nhân

- Đã có người yêu chưa?
- Tình yêu giống như Thiền của nhà Phật, bất khả thuyết, không thể nói, nói ra là sai ngay. (Tam Mao)

- Bao giờ kết hôn?
- Hôn nhân là một tòa thành vây bủa, người ngoài thành muốn vào, người trong thành muốn ra. (Tiền Chung Thư)

- Sao trông cậu thay đổi nhiều thế?
- Nếu cậu quen biết tớ của trước đây, thế thì cậu sẽ thông cảm tớ của hiện nay. (Trương Ái Linh)

- Khi nào mua nhà?
- Tham yên ổn thì mất tự do, muốn tự do thì phải trải qua chút nguy hiểm, chỉ có hai con đường này. (Lỗ Tấn)

- Về hưu eo hẹp chăng?
- Hưởng thụ cuộc sống thảnh thơi tuyệt nhiên chẳng cần tiền bạc. Kẻ giàu có sẽ không thật sự lĩnh hội lạc thú của cuộc sống an nhàn. (Lâm Ngữ Đường)

- Sao hỏi nhiều thế mà cậu chả trả lời gì cả?
- Trầm mặc là một kiểu triết học xử thế, khi sử dụng tốt, lại là một dạng nghệ thuật. (Chu Tự Thanh)

(Apple Daily)